فرصت سازی و فرصت سوزی

                 ( پارادوکس مبارزه با تروریسم در جنوب و جنوب شرق)

بعد از حادثه یازده سپتامبر در آمریکا و نشانه رفتن انگشت اتهام به سوی القاعده و طالبان و سر نگونی رژیم طالبان در افغانستان توسط نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا، مردم که تازه از تحت ستم حکومت قرون وسطایی طالبان نجات یافته بودند، به شعارها و پروپاگند تازه به قدرت رسیده ها و حامیان بین المللی آن بیش از حد اعتماد کردند و امیدوار بودند که رهی صد ساله را چند ساله بپیمایند! بگذریم از وعده و وعید که پرزیدنت بوش بعد از سقوط حکومت طالبان به مردم افغانستان داد که کشور افغانستان را از هر حیث "کشور نمونه" در منطقه خواهیم کرد؛ از لحاظ اقتصادی، آزادی و دموکراسی و... آنچه ما در این نبشته بدنبال آن هستیم تصویری از تناقضات و رفتارهای دوگانه جناب پرزیدنت کرزی و تیم از غرب برگشته ایشان می باشند که از زمان قبضه قدرت تا کنون و جهت دهی کمکهای بین المللی به سمت اهداف، مناطق، اقوام و مقاصد خاص، سعی در ارائه یک شخصیت فرا قومی و فرا ملیتی از خود و تیم همکارش به مردم افغانستان داشته و دارد! به تعبیر دیگر: فرصت سازی و فرصت سوزی در مناطق جنوبی، جنوب شرقی و مرکزی بیش از پیش در چرخه تناقضات رفتاری آنها نمایان می شود.

سؤال اساسی و پرسش اصلی که از جناب رئیس جمهور جمهوری اسلامی افغانستان داریم این است که آیا وعده و تعهدات که برای مردم افغانستان از قومیت های مختلف و مناطق متعدد داده بودید، یادتان هست یا فراموش کرده اید؟ به عبارت دیگر: یا خودتان را به فراموشی زده اید و نگاه به وعده های خود در گذشته تعمدا نمی اندازید؟ اگر شما یاد تان رفته باشد یا تیم تان آن را عمدا به فراموشی سپرده باشند، مردم رنجیدیده افغانستان وعده های تان را خوب بیاد دارند و آن را در حافظه بلند مدت تاریخ خواهند سپرد.

چگونه می توانیم به خود بقبولانیم که جناب رئیس جمهور، همفکران و حامیان خارجی وی در امر مبارزه با تروریزم و دهشت افگنی جدی و صادق هستند؟

اگر دهشت افگنی کشور را تهدید می کند و امنیت آن را به چالش کشیده است، در کدام مناطق و توسط چه کسانی است و از کدام ساحه و مرزها تروریستان به صورت آزاد وارد کشور می شوند؟ 

مغز متفکر و هدایت کننده اصلی این سناریو چه کسانی هستند و آیا افراد و اشخاص همانند ملا عمر می توانند آن را سازمان داده و بر قلب و روح بخش اعظم از قوم پشتون نفوذ داشته باشند؟

آنچه از رهیافت کنش و واکنش ایجاد شده در تاریخ، سطح ملی و منطقه ای می توان به آن دست یازید این است که گرداننده اصلی امثال این سناریو برخی از سیاست مداران کهنه کار و نخبه قوم پشتون در دو سوی خط دیورند می باشند که آنها در وراء این کشمکشها و چالشها از نفوذ سنتی و قبیله ای خود برای افزایش آن استفاد می کنند.

ممکن است این پرسش در ذهنی برخی خطور کند که چرا برخی از نخبگان برادران پشتون مشکلات و چالشهای موجود را که در ظاهر بیشتر به ضرر پشتون هاست، رهبری و سازماندهی می کنند و هر روز سوگمندانه شاهد قربانی شدن عده ای از غیر نظامیان عادی متعلق به قوم پشتون توسط دهشت افگنان و نیروهای خارجی می باشیم؟ پاسخ این پرسش را می توان در محورهای ذیل به صورت فشرده تبیین کرد:

1. این سنت دیرینه بیشتر برادران نخبه و سیاست مدار پشتون ( از احمد شاه ابدالی تا حامد کرزی) است که برای تحکیم پایه های قدرت خود از صبغه نژادی و تباری سوء استفاده کرده و مردم عادی تبار خویش را در این راه قربانی کرده اند تا خود بر اسب مراد سوار گردند. از اظهارات حامد کرزی در مصاحبه با شبکه انگلیسی زبان الجزیره در مورد تهدید نبودن طالبان برای دولت افغانستان و سخنان فاروق وردک که طالبان را یک گروه دهشت افگن و تروریستی نمی داند ( شبکه اطلاع رسانی افغانستان 20/5/1386) مفهوم این فراز و فرود کاملا قابل درک است.
2. در طول تاریخ یکی از حربه های برنده و ننگین برخی از نخبه گان و رهبران سیاسی تبار پشتون، سوء استفاده از وجهه مذهبی برخی چهره های مذهبی و سنتی برای دور نگهداشتن اکثریت این تبار از فرهنگ و مدنیت بوده است که متأسفانه این تراژیدی در برهه کنونی با شکل و متد مدرن و با استفاده از پتانسیل مذهبی- تباری اجرا می شود. اگر به وضعیت موجود و گردانندگان اصلی سناریوی جاری نظری اندازیم، مکتب سوزی بجای مکتب سازی، ترویج کشت، تولید و ترانزیت مواد مخدر بجای ایجاد تأسیسات زیر بنایی در امور صنعتی، کشاورزی و معادن، کشتار ژورنالیستان، فرهنگیان و معلمان بجای تربیت افراد کارامد و متخصص و سوق دادن بچه های مردم عادی به سوی تروریزم و جنگ افروزی بجای جلب و جذب آنان در مکاتب و مدارس همه با سیاست و دسایس آشکار و پنهان نخبگان تبار موصوف برای سوء استفاده از آنان جهت تقویت و تحکیم پایه های قدرت خود انجام می گیرند. در مقابل، گسیل فرزندان و خانواده های سیاست مداران و نخبگان منسوب به این تبار به کشورهای مدرن و پیشرفته غربی برای تحصیلات عالی و مسلکی و تربیت آنان برای اشغال پست های مهم دولتی و تباری صورت می گیرد. اگر به وضعیت خانوادگی افراد و وزراء موجود در کابینه پرزیدنت کرزی که اکثرا دارای تابعیت دوگانه می باشند و رهبران طالبان نظری بیفگنیم، درستی گفتار فوق ثابت خواهدشد.
3. جلب توجه کشورهای خارجی و کسب منافع مادی و امتیازات از طریق ایجاد اغتشاش و ناامنی در ساحات مختلف کشور از جمله اهداف مهم و استراتیژیک برخی از نخبگان این تبار به نفع شخصی و تباری می باشد. اگر به وضعیت امنیتی جنوب، جنوب شرق و شرق نظری اندازیم در بدترین شکل ممکن قرار دارد در عین حال بیشترین ساخت و سازها و اعمار سرک ها و ایجاد زمینه های رفاه اجتماعی و سوق دهی کمکهای بین المللی در این مناطق نسبت به مناطق دیگر از همه بیشتر جلب توجه می کند. امنیت لازمه سازندگی و ایجاد تأسیسات زیر بنای است که متأسفانه این مهم دچار پارادوکس گردیده است. به عنوان مثال در مناطق مرکزی هزاره جات با وجود امنیت کامل تا هنوز هیچ کاری زیر بنای و اقتصادی صورت نگرفته است و مردم ساحات متذکره، محروم از آب آشامیدنی سالم، راه های مواصلاتی، مکاتب، ساختمانهای اداری می باشند.
4. مناطق غیر تباری حاکمان کابل و رهبران طالبان از یک تبعیض مزمن که ریشه در تاریخ سیاسی و اجتماعی کشور دارد، رنج می برد. از باب مشت نمونه خروار؛ یک مقایسه کوتاه میان مناطق غرب کابل با سایر نقاط شهر کابل، و راه های ارتباطی کابل- جلال آباد، کابل- غزنی، کابل- قندهار، قندهار- اسپین بولدک، قندهار- ترین کوت، قندهار- هرات و جلال آباد- تورخم با راههای کابل- بامیان، کابل- غور، کابل- دایکندی، کابل- بهسود، کابل- شهرستان و ... بیاندازیم، به عمق این تبعیض از گذشته های دور تا اداره کنونی پی خواهیم برد. بنابراین هم ناامنی در جنوب، جنوب شرق و شرق می باشد و هم کارهای زیر بنایی و اقتصادی و شهرک سازی. مناطق امن چون هزاره جات به دلیل اینکه مربوط به نخبگان و سیاست مداران تبار حاکم نیست از این وجیبه ملی مفقود گردیده است لذا اگر طرحی اقتصادی برای آن در اثر فشار افکار عمومی ریخته شود، بعد از شانتاژهای تبلیغاتی به آرشیف اداره کابل منتقل شده و فقط روی کاغذ در آرشیف خاک نوش جان می کند و یا خوراک موریانه ها می گردد. خانم حبیبه سرابی والی بامیان در یکی از اظهارات خود در چند سال قبل خطاب به مردم بامیان حکایت از این تبعیض مزمن کرده چنین گفته بود: در افغانستان هر قوم و گروهی که ناامنی ایجاد کنند بیشتر به آن ها رسیدگی شده و مورد توجه قرار می گیرد، پس شما بروید نا امنی ایجاد کنید تا دولت به شما توجه کند. به عبارت دیگر: تا هنوز در مناطق هزاره نشین یک گز سرک پخته برای نمونه پیدا نخواهیم کرد. این تبعیضات و ستمها در راستای ایجاد جو بدبینی میان اقوام کشور و تشدید اختلافات قومی، مذهبی و لسانی صورت می گیرد.

سخن آخر

برادران و خواهران افغانستانی! اعم از تاجیک، پشتون، هزاره، ازبک و... باید بدانیم که قدرت طلبان و اقتدارگرایان از هر طیف که باشند؛ مذهبی، سکولار، دگر اندیش، کمونیست، مائوئیست، دیوبندی، سلفی و... یک هدف و استراتیژی را دنبال می کنند که آن عبارت است از نگه داشتن مردم در جهالت، نادانی، بیسوادی و تعصبات کور قومی- مذهبی. چون اینها مفکوره خدمت رسانی به مردم را ندارند بلکه اندیشه تفرقه بیانداز و حکومت کن را در سر می پرورانند و اگر مردم افغانستان از آگاهی و تحصیلات برخوردار شوند، دیگر حربه های مذهبی- ناسیونالیستی آنها اثری ندارند. تعطیلی برخی از مدارس و مکاتب در مناطق مختلف کشور و از جمله در این  آواخر در ولسوالی جاغوری در این راستا تفسیر می شود. فرق نمی کند که تعطیلی مکاتب با کدام بهانه و توسط چه کسانی صورت گیرد؟ طالبان به بهانه مبارزه با نیروهای خارجی مکتب سوزی، معلم و متعلم کشی نموده و در مقابل گفتار نبوی(ص) " طلب العلم فریضة علی کل مسلم و مسلمة" و یا "اطلبوا العلم من المهد الی اللحد" و یا "اطلبوا العلم و لو بالصین" جبهه می گیرند اما دولت اسلامی آقای کرزی به بهانه ریفورم و اصلاح سیستم تعلیم و تربیت مکتب سوزی، معلم و شاگرد کشی را تشویق و ترغیب می نمایند که این امر در مناطق هزاره جات بیش از پیش نمود پیدا کرده است. متصدیان امور تعلیم و تربیت بدانند که کشتن تنها به روشهای طالبانی نیست که با سلاخی و سر بریدن انجام شود بلکه نگهداشتن مردم در جهل و بی سوادی خود بدترین نوعی سلاخی و کشتار است.!