نگاهی بر

                "نقدی بر نقدهای هوایی اندیشمندان دایکندی"!           

دوست دانشجویی بنام عبد الله قاسمی در وبلاگ دانشجویان دایکندی مطالبی را در باب نقدها و یا به عبارت بهتر نوشته های دوستان که در حوزه مجازی نشریات الکترونیکی ( سایت و وبلاگ) قلم می زنند و تراوشات فکری و ذهنی خود را از این طریق به دیگران منتقل می سازند، مورد کنکاش و مداقه قرار داده است. هر چند دوست گرامی عنوان نقد خود را به مطالب اندیشمندان دایکندی اختصاص داده است اما گویا در تشخیص برخی از مصادیق دچار اشتباه گردیده و بهتر می بود اگر ایشان عنوان نقد خود را اندیشمندان و نویسندگان دنیای مجازی هزاره  یا هزاره جات می گذاشت تا دیگران را که وی در پی نقد آنها است شامل می گردید.

البته این دوسته فرهیخته پیشنهادات خوب و منطقی را مطرح ساخته است که حتما از سر دلسوزی و آگاهی می باشد و شاید بهترین و آرمانی ترین وضعیت مورد نظر همان باشد که این دوست گرامی مطرح کرده است؛ اما:

اولا؛ باید توجه کرد که اکثر نوشته های دوستان بیان وضعیت موجود و چالشهای ناشی از آن و اشاراتی به عوامل آنها می باشد نه تئوری پردازی علمی و تجربی و ارائه راهکار برای حل نهایی آنها.

ثانیا؛ وضعیت موجود را نباید نادیده گرفت و بیشتر نوشته های از این دست تحلیل از اوضاع جاری و مشکلات اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی می باشد. بدون شناخت وضعیت موجود و فاکتورهای مهم و تأثیر گذار آن، تحلیل وضعیت آرمانی و حرکت به سمت وضعیت مطلوب و تسری آن به جامعه گرفتار مثل افغانستان کاری بسی دشوار خواهد بود. به عبارت دیگر و بهتر: تئوری پردازی و ارائه تز (دکترین) مورد نظر بدون شناخت و معرفت کامل مسأله و مشکل امری است بیهوده و تقریبا غیر ممکن. زیرا لازمه تئوری پردازی و ارایه تز، شناخت مسأله و مشکلات فرعی ناشی از آن می باشد تا تئوریسن و نظریه پرداز بتواند ارایه طرح اجمالی تئوری و تز خود را در دایره آن به منصه آزمون عملی برساند.    

با این مقدمه به سراغ نقد این دوست گرامی که در خصوص نوشته ها و نقدهای این جانب وارد دانسته است می روم که دوستان گرامی دیگر همچون مسیح ارزگانی و اسد بودا از نوشته ها و نقدهای خویش دفاعیه بهتر و گیراتر خواهند داشت.  

آنچه در مورد نوشته های من به عنوان نقد ارایه کرده است بسیار کلی و گنگ می باشد. ناقد محترم چنین می نگارد: "حال انديشمندان ياد شده، مثلاً غرجستاني يك دفعه يخه اسپنتا را جفت مي‌كند، بار ديگر با هراتي در موضوع ملي‌گرايي اسماعيل خان درگير مي‌شود، در جاي ديگر كاركردها و عمل‌كردهاي دولت را در دايكندي مورد انتقاد قرار مي‌دهد، و در نقطة ديگر با طرح كرده‌ها و گفته‌هاي شهيد مصطفي كاظمي، با نويسنده تواناي ديگر صحبت‌هاي جالب و خواندني ارایه می کند!، و....!"

بهتر بود این دوست گرامی در نقد مورد نظر خویش از حالت کلی گویی پا را فراتر گذاشته به مصادیق جزئی تر همراه با تعیین مصداق می پرداخت. اگر نویسنده محترم توجه کرده باشد در مورد عملکرد اسپنتا  من هم از گفتار ایشان قبل از تصدی وزارت امور خارجه و هم بعد از آن که در گزارش دهی اولین سال وزارت خود بیان داشته بود، استفاده و استناد کرده ام. تضاد گفتار و رفتار وی را مبرهن بیان کردم اما چرا به بیان مستدل کارکرد وزیر محترم به ظن نویسنده گرامی یخه گیری صادق است، نمی دانم؟

در مورد درگیر شدن با دوستان هراتی اگر ناقد محترم توجه کرده باشد، بنده مقاله ای در تحلیل نا امنی های هرات نوشتم که در آن پنج گزینه را مطرح کردم و بنا به شواهدی که در نزد نویسنده قوی تر به نظر می رسید گزینه پنجم را تقویت نمودم که متأسفانه شدیدا مورد انتقاد یاران اسماعیل خان قرار گرفت و پاسخ های ارایه کردند که ناگزیر بودم از نوشته خود دفاع کنم. پس من با آنها درگیر نشدم بلکه آنها بودند که به صورت اهانت آمیز به مقاله مزبور پاسخ دادند و من نیز پاسخی ارایه کردم. معلوم می شود که ناقد محترم نوشته های مورد نظر و نقد خویش را به طور سطحی و گذارا هم نخوانده است و تنها نگاه بر عنوانها انداخته است!.

در مورد عملکرد دولت در ولایت دایکندی نیز به طور مستند و مستدل از گفته ها و نقل قول های ریاست محترم جمهور و متولیان امور حکومتی و ولایتی آن استفاده کردم. نمی دانم کجایی این نوشته سه قسمتی نقدهای هوایی کارکرد دولت در ولایت دایکندی است؟ اگر نویسنده گرامی هوایی بودن آن را ثابت می کرد و یا حد اقل اشاره به آن می نمود بسیار عمل پسندیده بود تا ما نیز متوجه نقص کاری خویش می شدیم.

در موارد دیگر نیز وضع بدینگونه است. پس دوست گرامی لازم است که بدانید ما در نوشته های خود در تارگاه غرجستان و سایر سایت ها بدنبال ارایه تئوری پردازی علمی و سپس آزمون تجربی آن نیستیم بلکه در قسمت اول که همان شناخت مشکل و مسأله و سپس طرح آن با زبان روز می باشد، می باشیم زیرا تا مشکلات و چالشها شناخته نشود ارایه راهکار علمی و عملی برای حل آن غیر ممکن است. به عبارت دیگر؛ شناخت فرصت ها بدون شناخت تهدیدها میسر نیست اول باید تهدیدها را شناخت سپس فرصتهای آن را جست و جو کرد.

نویسنده گرامی در بخش دیگر چنین می نویسد: "نقد و انتقاد سازنده، خود واقعاً مفيد و نياز است، اما تخريب حيثيت‌هاي سياسي، اجتماعي، دولتي و شخصي كه نقد نيست، انبوه‌سازي اجساد شخصيت‌ها خواهد بود كه متفكرين منتقد ما بر بلنداي آن خزيده، با احساسات و عواطف عده‌ي ظاهر بين تشويق مي‌‌شوند، و اين نوعي كله ‌منارسازي است و اجحاف، زيرپاي انسان اجساد مظلومين كه به ناحق شهيد شخصيتي مي‌شوند، و بالا رفتن از نردبان عاطفه‌ها و بدور از بار عقلاني و منطقي، باعث ارتقاء انسان در صحنه‌هاي اجتماعي و سياسي نخواهد بود، شما به نظر اين قسمت را راه اشتباه مي‌رويد."

ناقد گرامی بهتر بود نوشته های مورد نقد خود را از هم تفکیک می کرد چون این فراز از نوشته تان شمولیت دارد لذا بنده آن را بر نوشته های خود منطبق می دانم. راستی در کجای نوشته ها و مطالب اینجانب تخریب شخصیتها صورت گرفته است؟ بیان نقاط ضعف اجتماعی و سیاسی افراد و اشخاص به نحو مستدل و مستند تخریب حیثیت شمرده نمی شود بلکه اطلاع رسانی مفید در مسیر اصلاح (اگر قابل اصلاح باشند) و نقد کارکرد شخصیتی محسوب می گردد نه اجحاف. بیان نقاط منفی و ضد ملی گذشته و عدم لیاقت در اشغال پست های کنونی و عدم مؤثریت در مسؤلیت ها از طریق اسناد و مدارک ترور شخصیتی و به تعبیر خود تان " کله منار سازی و شهید شخصیتی و اجحاف" نیست.  

در آخر از نویسنده محترم بخاطر توجه نیک شان در باب گفتمان سالم تشکر می کنم و خوشحال خواهم شد که وبلاگ مزین به نام "دانشجویان دایکندی"  بعد از مدتها سکون و سکوت با ارایه مطلبی از نویسنده محترم (قاسمی) به سوی تحرک و پویایی گام بردارد. هر چند بنده چندین بار از طریق گذاشتن پیام می خواستم از مشخصات دانشجویان هم ولایتی خویش در این مجموعه آگاه شوم که متأسفانه جوابی داده نشد و تنها از جمعی این دوستان (اگر جمعی باشد) اسم دو نفر (قاسمی و مبشر) در ذهنم حک گردید که حداقل در این جمع دو مصداق وجود دارد و حد اقل جمع منطقی نیز دو نفر می باشد و الا طبق ادبیات عرب حد اقل جمع سه مصداق است و به دو فرد تثنیه اطلاق می کنند نه جمع!  

9/3/1387