انتخابات ریاست جمهوری و زوایای مبهم آن!                                            

براساس اعلام کمیسیون انتخابات، انتخابات ریاست جمهوری و شوراهای ولایتی تا سه ماه دیگر یعنی 29/5/1388 برگزار می‌گردد. براساس گزارش کمیسیون مذکور 44 نفر دواطلب کاندیداتوری ریاست جمهوری گردیده اند. بر مبنای مشارکت اکثریت طبقات جامعه و مردم سالاری (دموکراسی) انتخاب کردن و انتخاب شدن حق همگانی و جزو حقوق مدنی افراد و اتباع (شهروند) یک کشور است مگر در موارد خاص که طبق قانون و دادگاه با صلاحیت از برخی از حقوق و مزایایی شهروندی محروم گردیده باشد.

برگزاری انتخابات و مراجعه به آراء و افکار توده‌ی مردم نشاندهنده رشد و ترقی مدنیت و فرهنگ عمومی یک کشور است که این پروسه در کشور مثل افغانستان از عمر بسیار کوتاه و سابقه‌ی اندک برخوردار است. آنچه که تاکنون می‌توان از آن به عنوان مراجعه به آراء عمومی و حرکت بسیار آهسته به سوی مردم سالاری و پایه گذاری جامعه مدنی یاد کرد، انتخابات دوره اول ریاست جمهوری در سال 1383 و انتخابات ولسی جرگه و شوراهای ولایتی در سال 1384 است. 

در دوره اول انتخابات ریاست جمهوری چند فاکتور مهم و ویژگیی بارز وجود داشت که می‌توان از آن جمله به شرکت فعال همه اقشار جامعه در پای صندوق‌های رای دهی از یک سو و کاندیداتوری افراد و اشخاص مختلف از تمام گروه‌های قومی و جریان‌های سیاسی از سوی دیگر اشاره کرد. که این امر در کشور مثل افغانستان که سالیان مدید توسط نظام پادشاهی استبدادی و شبه آن اداره می گردید و سایر اقشار جامعه صرف به عنوان تبعه نه شهروند در آن می زیستند؛ از اهمیت فوق العاده‌ی برخوردار بوده و هست.

 اما انتخابات ریاست جمهوری امسال از چند جهت و بعد دارای اهمیت است. 44 نفر همراه با 88 معاون اول و دوم به عنوان کاندیداتوران احتمالی با ویژگی‌های خاص و از طیف‌های گوناگون جامعه و گروه‌های قومی و سیاسی در پروسه مذکور حضور دارند هرچند چهره‌های شاخص و مطرح که مدت‌ها در ورودی تلکس شایعات کاندیداتوری و خروجی خبرگزاری‌ها قرار داشتند آگاهانه از ورود به این معرکه خودداری کردند و نتوانستند و یا نخواستند با رییس جمهور فعلی که یکی از کاندیداتوران ریاست جمهوری است، هماورد شوند.    

آقای کرزی در حال حاضر براساس ساخت و باخت و زد و بند سیاسی که با کشورهای ذیدخل و تأثیر گذار خارجی بر روند انتخابات و برخی فعالان سیاسی و رهبران گروه‌ها در داخل انجام داده است، خود را برنده این میدان می پندارد و هماوردان خود را ناتوان‌تر از مبارزه در این وادی تلقی می‌کند. در حالی که آقای کرزی در مدت این هفت سال ریاست که سکانداری مملکت را بر عهده داشت از خود یک شخصیت بسیار ضعیف و فاقد تدبیر در امور مملکتی در ابعاد سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، امنیتی و اصلاحات اداری نشان داد که در صورت انتخاب مجدد و اشغال پست ریاست جمهوری چشم انداز انکشاف و بهبودی در وضعیت فعلی تیره و تار به نظر می رسد. وی علاوه بر فقدان یک برنامه منسجم کاری به جای اینکه خود مدافع و مجری قانون باشد در برخی موارد از قانون اساسی که میثاق ملی کشور است، تخطی کرده و در برخی موارد از وزرای سلب صلاحیت شده خود در ولسی جرگه به صورت غیر منصفانه و غیر قانونی حمایت مصرانه نموده است که این خود قانون شکنی آشکار به اصطلاح "مجری قانون" را نشان می‌دهد!.

اگر آقای کرزی به شعار تبلیغاتی دوره قبل خود دقت کند و وعده‌های که برای رفاه اقتصادی و امنیت اجتماعی داده بود نظری بیفگند، بهتر است از مردم رنجدیده افغانستان به خاطر عدم عمل به شعارهای تبلیغاتی خویش شجاعانه پوزش بطلبد در غیر این صورت حافظه مردم کم کاری و فقدان درایت لازم وی را در امور کشورداری از یاد نبرده و نخواهد برد.

متأسفانه تا کنون از طرف هیچ یک از کاندیداتوران برنامه منسجم کاری و عملیاتی در زمینه اداره بهتر کشور در پنج سال آینده از لحاظ امنیتی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و برآورده کردند خواسته‌های مشروع و قانونی مردم ارایه نشده است که این گزینه فصل مشترک همه آنها تلقی می‌گردد. در برهه کنونی بعد از امنیت و صلح، مردم افغانستان نیاز شدیدی به برنامه منسجم و راهبردی اقتصادی در زمینه توسعه بخش کشاورزی، صنعت و معادن دارند. در غیاب و فقدان چنین برنامه‌هایی نرخ بیکاری 50 درصدی همچنان گریبان‌گیر مردم مظلوم افغانستان خواهد بود.

آما آنچه در حال حاضر مطرح است و بیش از گذشته بر ابهام و نگرانی موجود در این دوره از انتخابات سایه افگنده است؛ این است که چرا رقیبان اصلی کرزی یعنی جلالی، خلیل زاد و احدی که پشتوانه زمامداران کاخ سفید را با خود یدک می‌کشید؛ از وارد شدن به صحنه انتخابات ابا ورزیدند؟       

آیا در وراء این ابا ورزیدن چه نقشه‌ها و پلان‌های برنامه‌ریزی گردیده اند و چه امتیازی نصیب این اشخاص و دولت آمریکا خواهد گردید؟ نقش مردم و سرنوشت آینده آنها در این آشفته بازار سیاست چه خواهد شد؟

آیا کشورهای تأثیر گذار همسایه که از آقای کرزی حمایت می‌کنند چه بهره و طرفی از موفقیت وی نصیب خواهند گردید؟

آیا رهبران و فعالان سیاسی کشور که اینک به کاروان تبلیغاتی آقای کرزی پیوسته اند، بر مبنای چه معیار و ملاکی معاملاتی سیاسی با وی انجام داده و چه تعهد و قول و قراری از جانب کرزی دریافت کرده اند؟ بهتر نیست این آقایان مردم خویش را در جریان این تعاملات و زد و بندها قرار دهند تا آنها از پیامد و برایند مثبت و احیانا منفی احتمالی آن آگاه باشند؟

آنگهی با توجه به مطالب منتشر شده چند روز اخیر مبنی بر توافق کرزی با حاکمیت یک حاکم علی الاطلاق آمریکایی در کنار رییس جمهور آینده بازهم رهبران و فعالان سیاسی امید به قول و قرار احتمالی آقای کرزی و عمل به آن دلبسته اند؟    

نتیجه: تا زمانی که این ابهامات و پرسش‌های متوالی در روند انتخابات جاری کشور حاکم باشد و برای مردم روشن نشود مردم با حالت اضطراب و نااطمینانی به روند انتخابات ریاست جمهوری نگریسته و شرکت در آن هرچند حق مدنی و شهروندی آنان تلقی می گردد اما در تعیین سرنوشت شان رول مهم و تأثیر گذاری نخواهد داشت. لذا انتخابات پیش رو از یک ابهام و عدم شفافیت در زمینه‌های اقتصادی، سیاسی، امنیتی و عدالت اجتماعی برخوردار بوده و سرنوشت پنج سال آینده مردم در دستان و چنبره تعاملات پیدا و پنهان قدرت طلبان متلوّن در هاله‌ی از ابهام قرار گرفته است و امید است که مردم مظلوم افغانستان بیش از این وجه المصالحه اضلاع آمریکا- طالبان، دولت - متحدان و اپوزیسیون آن قرار نگیرند.    

29/2/1388